top of page

Lợi ích của chế độ ăn thuần thực vật, thực phẩm toàn phần Whole Food Plant-Based (WFPB)

Trong những năm gần đây, thức ăn nhanh và đồ ăn chế biến sẵn đã gây ra nhiều căn bệnh nguy hiểm như ung thư, tiểu đường, cao huyết áp, đột quỵ… Và như một sự thức tỉnh, con người đã bắt đầu chọn cho mình chế độ ăn lành mạnh hơn. Một trong số đó là chế độ ăn thuần thực vật, chú trọng thực vật toàn phần, ăn thuần chay, keto,…


Có nhiều tranh luận về chế độ ăn nào là tốt nhất. Tuy nhiên, các tổ chức về sức khỏe và lối sống lành mạnh đều đồng ý rằng chế độ ăn chú trọng các nguyên liệu tươi, nguyên chất và giảm thiểu thực phẩm chế biến sẽ tốt hơn cho sức khỏe tổng thể. Cho đến nay, chế độ ăn chú trọng thực vật toàn phần (Whole-foods Plant-based diet) đáp ứng được tiêu chí này và đang trở thành xu hướng ẩm thực như là một chọn lựa của lối sống hiện đại, lành mạnh tìm về với thiên nhiên.


Hãy cùng Nature Rider tìm hiểu phong cách ăn này nhé!


Lợi ích của chế độ ăn thuần thực vật, thực phẩm toàn phần
Lợi ích của chế độ ăn thuần thực vật, thực phẩm toàn phần

Chế độ ăn chú trọng thực vật toàn phần Whole-foods Plant-based diet là gì?

Thuật ngữ “Whole foods” được dịch là “thực phẩm toàn phần” là những thực phẩm nằm ở trạng thái tự nhiên nhất, “nguyên bản” nhất khi chưa được qua chế biến hoặc tinh chế trước khi được vào trong cơ thể của chúng ta. Hiểu một cách đơn giản thì thực phẩm toàn phần (whole foods) là tất cả những thực phẩm nằm ở trạng thái tự nhiên và chưa bị thay đổi hay biến đổi gì. Và cũng vì vậy, khi nói đến thực phẩm toàn phần (whole foods) thì sẽ được hiểu là thực phẩm đó không chứa các chất phụ gia, muối, chất béo hay chất bảo quản.


Theo healthline, chưa có định nghĩa rõ ràng về chế độ ăn chú trọng thực vật toàn phần Whole-foods, Plant-based diet (chế độ ăn WFPB).


Chế độ ăn thực vật toàn phần - whole food plant-based (viết tắt là WFPB) không phải là chế độ ăn chay hoặc thuần chay mà là chế độ ăn chủ yếu sử dụng thực phẩm có nguồn gốc thực vật ở dạng nguyên thủy hoặc được chế biến ít nhất có thể, bao gồm hoa quả, rau củ, ngũ cốc nguyên cám, các loại đậu… Những ai ăn theo chế độ WFPB nghiêm ngặt sẽ không sử dụng thịt gia cầm, các loại thịt, hải sản, trứng, sữa và các sản phẩm tinh chế như đường, dầu hoặc bột làm trắng…. Tuy nhiên, cần hiểu rằng chế độ ăn WFPB không phải là một chế độ ăn cố định mà nó thiên về một lối sống hơn. Điều này có nghĩa là người theo chế độ ăn chú trọng thực vật toàn phần có thể ăn 1 lượng rất ít thực phẩm có nguồn gốc động vật và có sự chọn lọc về nguồn gốc của chúng.

Chế độ ăn thực vật toàn phần - whole food plant-based (viết tắt là WFPB) không phải là chế độ ăn chay hoặc thuần chay. Chế độ ăn WFPB không phải là một chế độ ăn cố định mà nó thiên về một lối sống hơn.

Đặc điểm của chế độ ăn thuần thực vật, thực vật toàn phần

Đặc điểm của chế độ ăn thuần thực vật, thực vật toàn phần là nguồn thực phẩm được chia làm 4 nhóm chính là: Ngũ cốc, Đậu, Rau củ, Trái cây. Các thực phẩm này thường được sử dụng dưới dạng thô hoặc chế biến tối thiểu, ít gia vị nhằm đem lại hàm lượng dinh dưỡng tối đa, tránh thất thoát do quá trình nấu nướng và giữ được màu sắc, mùi vị của thực phẩm.


Các nguyên tắc cơ bản của chế độ ăn WFPB như sau:

  • Chú trọng thực phẩm toàn phần (thực phẩm nguyên chất, không qua chế biến)

  • Hạn chế tối thiểu lượng thực phẩm chế biến sẵn.

  • Hạn chế hoặc không sử dụng các sản phẩm từ động vật

  • Chú trọng thực phẩm nguồn gốc thực vật, bao gồm rau củ, trái cây, ngũ cốc nguyên hạt, các loại đậu, hạt và quả hạch.

  • Không ăn các thực phẩm tinh chế và dầu chế biến

  • Đặc biệt chú ý đến chất lượng thực phẩm, nhiều người ủng hộ chế độ ăn WFPB khuyến khích sử dụng các thực phẩm hữu cơ nguồn gốc địa phương bất cứ khi nào có thể.

Lợi ích của chế độ ăn thuần thực vật, thực phẩm toàn phần
Lợi ích của chế độ ăn thuần thực vật, thực phẩm toàn phần

Sự khác nhau giữa chế độ ăn chú trọng thực vật toàn phần, chế độ ăn chay và thuần chay

Chế độ ăn WFPB thường bị nhầm lẫn với chế độ ăn chay hoặc thuần chay. Tuy nhiên, mặc dù giống nhau về một số mặt, các chế độ ăn này là khác nhau.

Sự khác biệt giữa chế độ ăn chay, thuần chay và chế độ ăn WFPB

  • Chế độ ăn chay: người ăn chay theo tín ngưỡng Phật giáo Việt Nam kiêng ăn tất cả thịt và gia cầm khỏi chế độ ăn của họ, nhưng một số vẫn ăn trứng, hải sản hoặc các sản phẩm sữa. Một số tôn giáo khác thỉnh thoảng ăn cá và thịt gà.

  • Chế độ thuần chay (chế độ ăn vegan): Chế độ ăn thuần chay không sử dụng thực phẩm từ động vật dưới bất kỳ hình thức nào kể cả trứng, sữa, mật ong. Tuy nhiên, người ăn thuần chay vẫn chấp nhận ăn thực phẩm chế biến sẵn (thường chứa nhiều chất béo, đường và muối gây tổn hại đến sức khỏe).

  • Chế độ ăn WFPB: Sử dụng thực phẩm có nguồn gốc thực vật ở dạng nguyên thủy hoặc được chế biến ít nhất có thể và thỉnh thoảng có dùng thực phẩm từ động vật (rất ít).

Có thể thấy, chế độ ăn WFPB linh hoạt hơn. Những người theo chế độ ăn này chủ yếu ăn các sản phẩm từ thực vật, nhưng không có nghĩa là họ phải kiêng tuyệt đối các sản phẩm từ động vật. Một người theo chế độ ăn WFPB có thể không ăn các sản phẩm động vật, trong khi người khác có thể ăn một lượng nhỏ trứng, thịt gia cầm, hải sản, thịt hoặc các sản phẩm từ sữa.

Lợi ích của chế độ ăn thuần thực vật, thực vật toàn phần WFPB

Theo các nghiên cứu khoa học, việc chuyển sang chế độ dinh dưỡng thuần thực vật sẽ đem đến cho chúng ta một số lợi ích tốt cho sức khỏe tổng quan mà còn giúp bảo vệ môi trường nói riêng và cả hành tinh nói chung.


Chế độ ăn thuần thực vật, thực vật toàn phần (WFPB) tốt cho môi trường
  • Chuyển sang lối sống WFPB (chế độ ăn toàn thực vật và thực phẩm toàn phần) không chỉ tốt cho cơ thể bạn mà còn là một trong những điều tốt nhất bạn có thể làm để bảo vệ môi trường.

  • Theo báo cáo của Guardian vào năm 2018 – Tránh tiêu thụ thịt và các sản phẩm từ sữa là “cách đơn giản nhất nhưng hiệu quả nhất” để giảm tác động tiêu cực lên quả địa cầu - chăn nuôi chỉ cung cấp 18% lượng calo tiêu thụ trên toàn cầu nhưng chiếm 83% diện tích đất canh tác.

  • Nuôi động vật để làm thực phẩm là sự lãng phí tài nguyên. Trồng cây để làm thức ăn cho động vật "tạo ra một sự lãng phí lớn hơn so với hiệu quả của việc chúng ta ăn thực vật trực tiếp"

  • Chế độ ăn thuần chay, thuần thực vật và thực phẩm toàn phần giúp giảm thải khí nhà kính làm thay đổi khí hậu, giảm lãng phí nước và đất sử dụng cho các trang trại chăn nuôi công nghiệp, đều là những các yếu tố gây ra sự nóng lên toàn cầu và suy thoái môi trường.